به گزارش روابط عمومی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان آذربایجان غربی، به مناسبت شب یلدا، رویداد فرهنگی و هنری «همنشینی با کتاب در شب یلدا» با حضور خدیجه معصومی، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی آذربایجان‌ غربی؛ حمید واحدی، شاعر و مدرس؛ محمدرضا اسماعیل‌زاده، کارشناس فرهنگ عامه و سخنران نشست؛ جمعی از شاعران و هنرمندان؛ دبیر و اعضای محفل ادبی هاتف؛ دانشجویان و اعضای کتابخانه در کتابخانه مرکزی آذربایجان‌ غربی برگزار شد.

خدیجه معصومی، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی آذربایجان‌ غربی، ضمن خیرمقدم به حاضرین گفت: شب یلدا، بلندترین شب سال با بهترین ظرفیت برای گفت‌وگو، خواندن، روایت، قصه‌گویی، شعرخوانی، تعمیق باورها، اشاعه حکمت و نقل اندیشه بین نسل‌ها است و آیینی زیبا، ماندگار و کهن دارد.

وی با اشاره به شباهت آیین شب یلدا و کتابخوانی، گفت: روح یلدا، همچون روح کتاب و کتابخوانی است؛   چرا که هر دو از تاریکی به روشنی و آگاهی هدایت می‌کنند و اندیشه‌ها را به یکدیگر متصل می‌کنند و کتاب، این میراث مکتوب و جاویدان، زینت‌بخش سفره‌های شب یلدای ما است.

وی با تصریح اینکه کتابخانه‌های عمومی، اکنون باشگاهی فرهنگی و اجتماعی هستند، گفت: کتابخانه های عمومی با حضور اصحاب فرهنگ و هنر، زمینه‌ساز ارتباط بین نسل‌ها و گفت‌وگو و تعامل هستند؛ امید است با همراهی هم در انتقال اندیشه‌ها، مفاهیم و ارزش‌های ناب ایرانی به نسل جدید موفق باشیم و هنرمندان با اشاعه فرهنگ کتابخوانی در خانواده و جامعه، زمینه پیوند بیشتر مردم با کتابخانه و کاهش آسیب‌های اجتماعی را فراهم سازند.

حمید واحدی، شاعر و مدرس و سخنران نشست، گفت: شب یلدا یا «چلّه»، از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است که با رسیدن بلندترین شب سال برگزار می‌شود؛ با توجه به اینکه در گذشته، کشاورزی و دامپروری، شغل اکثریت مردم بوده است، آداب و رسوم این شب نیز، تحت تأثیر مشاغل مرسوم قرار گرفته است.

وی ادامه داد: «چلّه» در خطه آذربایجان شامل دو بخش چله بزرگ به مدت ۴۰ روز و چله کوچک به مدت ۲۰ روز است و شب چله آدابی چون بایاتی‌خوانی، چیستان، قصه‌گویی، عاشیق‌خوانی و ... داشته است؛ به نظر می‌رسد فلسفه این شب، فراهم‌آوردن فضایی گرم و صمیمی با توجه به سردی هوا و حفظ حرمت پدران و بزرگان است.

وی ضمن تصریح اینکه حفظ و آشنایی با آداب و رسوم امری ضروری است، به معرفی آثار مرتبط در این زمینه شامل کتاب «جشن‌ها و آداب و معتقدات زمستان»  اثر سید ابوالقاسم انجوی شیرازی؛ کتاب «اورمو فولکلورو» اثر محمدرضا اسماعیل‌زاده و ... پرداخت.

محمدرضا اسماعیل‌زاده، کارشناس فرهنگ عامه به بررسی معنی لغوی یلدا پرداخت و گفت: یلدا به معنی تولد خورشید و زایش است؛ چراکه در مناطق گرمسیر، پس از این شب، هوا گرم‌تر می‌شود اما در آذربایجان و مناطق سردسیر، شب یلدا، آغاز سختی و سردی هوا بوده است و با نام «چله» مرسوم بوده است.

کارشناس فرهنگ عامه گفت: معنای لغوی چله، به معنای چهل است؛ اما در آذربایجان مفهوم کشیدگی و اطناب را دارد که  به طولانی‌بودن شب یلدا اشاره می کند.  شب چله، سرآغاز جشن‌های زمستانی است و این نشانگر زندگی شاد مردم در گذشته بوده است؛ چنانچه شهر ارومیه به «دارالنشاط» معروف بوده است؛ و رنگ قرمز میوه هندوانه، خوراکی مرسوم این شب، نمادی از شادی و تولد دوباره طبیعت است.

وی در پایان، به بررسی آداب شب یلدا در دیگر کشورها و وجه تشابه آنها پرداخت.

خلق آثار هنری توسط هنرمندان، شعرخوانی و بایاتی‌خوانی از بخش‌های دیگر این رویداد بود.